
අතීත ජනප්රවාදයේ, එනම් බුදුරජාණන් වහන්සේ තථාගත සම්බුද්ධත්වයට පත්වීමට පෙර, උන්වහන්සේ බෝසත් පාරමී ධර්මයන් සපුරාලන යුගයක, අපමණ ධාර්මික හා කරුණාවෙන් පිරි ජීවිතයක් ගත කළ සේක. ඒ කාලයේ උන්වහන්සේ එක්තරා රජ කුමාරයෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. උන්වහන්සේගේ දයානුකම්පාව, ධර්මිෂ්ඨකම, සහ සියලු සත්වයින් කෙරෙහි වූ මෛත්රිය නිසා, උන්වහන්සේ 'කප්පත බෝසත්' යන නමින් ප්රසිද්ධ වූහ.
කප්පත බෝසත් උපන් දේශය නම් අනගත නම් රාජධානියයි. එම රාජධානිය පාලනය කළේ ධර්මිෂ්ඨ රජෙකු විසිනි. රජුට දරුවන් කිහිප දෙනෙකු සිටියත්, කප්පත බෝසත් කුමරුගේ ඥානාන්විත හා කරුණාවන්ත ගති පැවතුම් නිසා, සියලු දෙනාගේම ආදරයට හා ගෞරවයට පාත්ර වූහ. කුමරුගේ මුහුණ සැමදාම සැනසිල්ලෙන් හා මෘදු බවින් බබළන්නට විය. උන්වහන්සේගේ ඇස් දහසක් සත්වයන්ගේ දුක් සුසුම් දුටු විට සංවේදී වූ අතර, උන්වහන්සේගේ කටහඬ මෘදු හා සනසවන සුළු විය.
කප්පත බෝසත් කුමරු ළමා වියේ සිටම සෙසු ළමයින්ට වඩා වෙනස් විය. සෙසු ළමයින් සෙල්ලම් කරමින්, එකිනෙකාට රණ්ඩු සරුවල් කරමින් සිටින විට, කප්පත කුමරු වන රොදේ හෝ ගං ඉවුරේ තනිවම වාඩි වී, සතුන් හා කතාබස් කරමින්, ඔවුන්ගේ දුක් ගැනවිලි අසමින් සිටිනු දක්නට ලැබිණි. කුරුල්ලන් උන්වහන්සේගේ උරහිස මත වාඩි වී කතා කරන බවත්, හාවුන් හා මුවන් උන්වහන්සේ අසල බියෙන් තොරව සිටින බවත් කියැවේ.
දිනක්, රාජධානියේ දැඩි නියඟයක් ඇති විය. වැසි නොවැටී, ගංගා වියළී, භෝග සියල්ලම විනාශ විය. ජනතාව දැඩි දුෂ්කරතාවයකට පත් වූහ. ආහාර හිඟකමෙන්, ජනතාව සාගතයට පත් වූහ. රජු හා සෙසු නිලධාරීන් මේ ගැටලුව විසඳීමට නොයෙකුත් උපක්රම උත්සාහ කළත්, කිසිදු විසඳුමක් හමුවුණේ නැත. රාජධානිය තුළ මරසිඥාව නතර විය.
මෙය දුටු කප්පත බෝසත් කුමරුගේ සිත දැඩි සේ කම්පා විය. උන්වහන්සේට රාජකීය ඇඳුම් පැළඳුම්, ආහාර පාන, සහ සුව පහසුව කිසිවක් දැනුණේ නැත. සියලු සත්වයින්ගේ දුක තම දුක ලෙස දුටු උන්වහන්සේ, ඊට පිළියමක් සෙවීම සඳහා ආරාමයකට වැඩම කළහ. එහිදී, උන්වහන්සේ ධර්ම ගුරුවරයෙකු වන රහතන් වහන්සේ නමක් බැහැ දුටූහ.
“ස්වාමීනී,” කප්පත බෝසත් කුමරු අද්රිය ගෞරවයෙන් වැඳ, “අප රාජධානිය දැඩි දුෂ්කරතාවයකට පත්ව ඇත. ජනතාව සාගතයෙන් පෙළේ. සතුන් දිවි ගලවා ගැනීමට අරගල කරති. මගේ සිත මේ දුටු විට දැඩි සේ දුක් වෙයි. මේ තත්වයෙන් මිදීමට මා කුමක් කළ යුතුද?”
රහතන් වහන්සේ කප්පත කුමරුගේ සිතේ ඇති කරුණාවන්ත බව හා ධාර්මික බව වටහා ගත්හ. උන්වහන්සේ කීහ, “පුත්රය, මේ දුෂ්කරතාවයට විසඳුම ඔබගේ අතේ ඇත. ඔබගේ ශරීරය, එය සියලු සත්වයින්ට අනුකම්පා කරන්නේ නම්, එය විශාල ධර්මයක් සිදු කරනු ඇත.”
කප්පත බෝසත් කුමරු රහතන් වහන්සේගේ අදහස මැනවින් වටහා ගත්හ. උන්වහන්සේ කිසිදු පැකිලීමකින් තොරව, තම සිරුර කැප කිරීමට සූදානම් වූහ. උන්වහන්සේ නැවත රජ මාලිගාවට පැමිණ, සිය පියාණන් වූ රජු බැහැ දුටූහ.
“පියාණෙනි,” කප්පත බෝසත් කුමරු ආදරයෙන් කීහ, “මම ධර්මය ඉටු කිරීමට තීරණය කර ඇත්තෙමි. මාගේ ශරීරය, එය අනුකම්පාවෙන් පිරී ඇත්නම්, එය ජනතාවට හා සතුන්ට සුවපත් වනු ඇත.”
රජු කප්පත කුමරුගේ අදහස අසා දැඩි සේ කම්පාවට පත් විය. “පුත්රය, ඔබ කුමක් කියනවාද? ඔබගේ ශරීරය කැප කිරීම යනු කුමක්ද? එය කිසිසේත් කළ නොහැක්කකි.”
“පියාණෙනි,” කප්පත බෝසත් කුමරු නොසැලී කීහ, “මම ධර්මය අතහැරිය නොහැක. මගේ ශරීරය, එය බෝධි සත්වයන්ගේ ධර්මය ඉටු කිරීමට උපකාරී නම්, එය විශාල සේවයකි.”
කප්පත බෝසත් කුමරු කිසිදු බියකින් තොරව, තම සිරුරින් කොටසක් ත්යාග කිරීමට තීරණය කළහ. උන්වහන්සේ මහා මාර්ගය අසල, දැවැන්ත ගසක් යට වාඩි වූහ. උන්වහන්සේ තම ශරීරයේ මස්, ලේ, අස්ථි, සහ අනෙකුත් කොටස්, අවශ්ය අයට දීමට සූදානම් වූහ.
පළමුව, එක් දුප්පත් වැසියෙක් පැමිණ, කුමරුගෙන් ආහාර ඉල්ලා සිටියේය. කප්පත බෝසත් කුමරු තම අතේ මස් කැප කර, ඔහුට දුන්හ. දුප්පත් වැසියාට එයින් ජීවත් වීමට හැකි විය.
ඉන්පසු, එක් starving සතෙක් පැමිණ, කුමරුගෙන් ආහාර ඉල්ලා සිටියේය. කප්පත බෝසත් කුමරු තම ශරීරයේ තවත් කොටසක් කැප කර, එම සත්වයාට දුන්හ.
මෙලෙස, කප්පත බෝසත් කුමරු, තම ශරීරයෙන් කොටස් ත්යාග කරමින්, සියලු සත්වයින්ගේ දුක සංසිඳුවීමට කටයුතු කළහ. උන්වහන්සේගේ ශරීරය රුධිරයෙන් හා මස් වලින් වැසී ගියත්, උන්වහන්සේගේ මුහුණ සැනසිල්ලෙන් හා කරුණාවෙන් බබළන්නට විය.
අවසානයේ, කප්පත බෝසත් කුමරු තම ශරීරයේ අවසන් කොටස දීමට සූදානම් වූහ. එදින, දෙවියන් වහන්සේලාද, සත්වයන්ද, සියලු දෙනාම මේ මහා ත්යාගය බලා සිටියහ. කප්පත බෝසත් කුමරු, තම අති මහත් ධෛර්යය හා කරුණාවෙන්, සියලු සත්වයින්ගේ දුක් දුරු කළහ.
කප්පත බෝසත් කුමරුගේ මේ මහා ත්යාගය නිසා, අහසින් වැසි ඇද හැලුණි. වියළී ගිය ගංඟා යළිත් පිරී ගියේය. භෝග සියල්ලම යළිත් සරුසාර විය. රාජධානිය යළිත් සැනසිල්ල හා සමෘද්ධිය කරා ළඟා විය. ජනතාවට හා සතුන්ට නැවත ජීවත් වීමට හැකි විය.
කප්පත බෝසත් කුමරුගේ ශරීරය, ධර්මය ඉටු කිරීමෙන් පසු, යළිත් යථා තත්වයට පත් විය. එය දේව බලයෙන් සිදු වූ බව ජනතාව විශ්වාස කළහ. කප්පත බෝසත් කුමරුගේ නාමය, ධර්මිෂ්ඨකම, කරුණාව, හා මහා ත්යාගය නිසා, සියලු ලෝකය පුරා පැතිරිණි.
එතැන් පටන්, කප්පත බෝසත් කුමරු, සියලු සත්වයින්ට ආදර්ශයක් විය. උන්වහන්සේගේ කතාව, ධර්මය, කරුණාව, හා ත්යාගශීලීත්වය පිළිබඳව, අනාගත පරපුරටද, සදාකාලයටම මතක් කර දෙනු ඇත.
ධර්ම ත්යාගය: කප්පත බෝසත් කුමරුගේ කතාවෙන් අපට ලැබෙන ප්රධානම පණිවිඩය වන්නේ ධර්මය වෙනුවෙන් ඕනෑම දෙයක් ත්යාග කිරීමට සූදානම් විය යුතු බවයි. තම ශරීරය වැනි වටිනාම දේ පවා ධර්මයට මුල් තැන දී ත්යාග කිරීමෙන්, සියලු සත්වයින්ගේ යහපත සැලසෙන බව අපට පෙනේ.
කරුණාව හා මෛත්රිය: බෝසත්තුමාගේ අති මහත් කරුණාව හා මෛත්රිය නිසා, උන්වහන්සේ සියලු සත්වයින්ගේ දුක් සුසුම් තමන්ගේ දුක් ලෙස දුටූහ. මේ ගුණාංග අපගේ ජීවිත වලටද ආදර්ශයකි. අන් අයගේ දුක දැකීමෙන්, ඔවුන්ට උපකාර කිරීමට පෙළඹිය යුතුය.
අවංක ත්යාගශීලීත්වය: කප්පත බෝසත් කුමරු තම ශරීරය ත්යාග කළේ කිසිදු බලාපොරොත්තුවකින් තොරව, අවංකවය. ත්යාගශීලීත්වය යනු කිසිදු ප්රතිඋපකාරයක් බලාපොරොත්තු නොවී, අනුන්ට යහපත සැලසීමයි.
අධිෂ්ඨානය හා ධෛර්යය: දුෂ්කරතා හා දුක් වේදනාවන් හමුවේ, කප්පත බෝසත් කුමරු තම අධිෂ්ඨානය හා ධෛර්යය අතහැරියේ නැත. ධර්මය ඉටු කිරීම සඳහා, උන්වහන්සේ අභියෝගයන්ට මුහුණ දී, ඒවා ජය ගත්හ.
සියලු සත්වයන් කෙරෙහි සමාන ආකල්පය: බෝසත්තුමා, මිනිසුන්ට පමණක් නොව, සතුන්ටද සමාන ලෙස අනුකම්පා කළහ. සියලු සත්වයින්ට ජීවත් වීමට අයිතියක් ඇති බවත්, ඔවුන්ගේ දුක සංසිඳුවීම අපගේ යුතුකමක් බවත් මේ කතාවෙන් අපට වැටහේ.
මහා ත්යාගශීලී බාරමය (මහා ත්යාග පාරමී): කප්පත බෝසත් කුමරු තම ශරීරයේ කොටස් ත්යාග කිරීමෙන්, මහා ත්යාගශීලී බාරමය සපුරා ගත්හ. මෙය අති මහත් ත්යාගශීලීත්වයේ සංකේතයකි.
කරුණා බාරමය (කරුණා පාරමී): සියලු සත්වයින්ගේ දුක දැකීමෙන්, ඔවුන්ට අනුකම්පා කර, උපකාර කිරීම තුළින්, කප්පත බෝසත් කුමරු කරුණා පාරමී ධර්මයද සපුරා ගත්හ.
අධිෂ්ඨාන බාරමය (අධිෂ්ඨාන පාරමී): ධර්මය ඉටු කිරීමට තීරණය කළ පසු, කිසිදු බාධාවකින් නොනැවතී, තම අධිෂ්ඨානය ඉටු කර ගැනීම තුළින්, උන්වහන්සේ අධිෂ්ඨාන පාරමී ධර්මයද බෞද්ධ ධර්මයද සපුරා ගත්හ.
— In-Article Ad —
ධර්මිෂ්ඨ උපදෙස්, ධර්මිෂ්ඨ පාලනය සහ 'නැහැ' කීමට ඇති වැදගත්කම නිසා රාජධානියට සාමය සහ සමෘද්ධිය ලැබෙනවා. ධර්මිෂ්ඨ ඉල්ලීම්වලට 'හරි' කීමත්, අසාධාරණ ඉල්ලීම්වලට 'නැහැ' කීමත්, ධර්මිෂ්ඨ පාලනයට අත්යවශ්යයි.
පාරමිතා: ධර්මිෂ්ඨ උපදෙස්, ධර්මිෂ්ඨ පාලනය, නුවණ
— Ad Space (728x90) —
277Tikanipātaසෙට්ඨ ජාතකයඅතීතයේ, බරණැස් පුරයෙහි, ධර්මිෂ්ඨ රජෙක් රජකම් කළේය. ඔහුගේ රාජධානිය සදාචාර සම්පන්නව, සාමකාම...
💡 සැබෑ සතුට ධනයෙහි නොව, ධර්මයෙහි තිබෙනවා. දයාව, කරුණාව, ධර්මය, සහ සත්යය අපට සැබෑ සතුට සහ සාමය ගෙන දෙයි.
257Tikanipātaසාමක ජාතකය ඈත අතීතයේ, බරණැස් රජු දවස, එක්තරා වන සෙනසුනක මහත් ධර්මිෂ්ඨ, ශ්රද්ධාවන්ත, සත්යවාදී...
💡 ධර්මයෙහි හැසිරීම යනු, සිතේ කෙලෙසුන් දුරු කොට, ධර්මයෙන් යුතුව ජීවත් වීමයි.
334Catukkanipātaඉන්ද්රජාලික ළිඳඈත අතීතයේ, සාරවත් ගංගා නිම්නයේ, සශ්රීක වනාන්තරයකට මායිම්ව පිහිටි කුඩා ගම්මානයක් විය...
💡 ලෝභය සහ ඊර්ෂ්යාව ජීවිත විනාශ කරයි. ධර්මිෂ්ඨ ක්රියාවන් සහ දයාව මගින් කර්මය වෙනස් කර, ජීවිතයට සතුට සහ සමෘද්ධිය ගෙන දිය හැකිය.
21Ekanipātaසප්තචාරි ජාතකය ඈත අතීතයේ, ඝන වනාන්තරයක, රජරට නමින් හඳුන්වන සරුසාර දේශයක, මනරම් නගරයක් විය. එම නගරයේ ...
💡 ධර්මය අනුගමනය කිරීමෙන් සැබෑ සතුට සහ සමෘද්ධිය ළඟා කර ගත හැකිය.
100Ekanipātaලෝභී රජු ඈත අතීතයේ, සුන්දර වූ චම්පා නම් රාජධානියක් විය. එම රාජධානිය පාලනය කළේ මහා ධනවතෙකු වූ, නමුත්...
💡 ලෝභකම, කිසිදු දවසක සතුටක්, සාමයක්, ලබා නොදෙන බවයි. ත්යාගශීලී බව, කරුණාව, අන් අයට උදව් කිරීම යන ගුණාංගයන්, සැබෑ සතුට, සාමය, ලබා දෙන බවයි.
533Mahānipātaලෝභක රාජ කුමාරයා පුරාතනයේ, ඉන්දියාවේ මිථිලා නගරය රජ කළ මහා පරාක්රමවන්ත රජ කෙනෙකු විය. එම රජුගේ මාල...
💡 ලෝභකම කිසි විටෙකත් සතුට ගෙන දෙන්නේ නැත. ධනය, අනුන්ගේ සුභසාධනය සඳහා භාවිතා කළ විට, එය සතුට ගෙන දෙයි.
— Multiplex Ad —